على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1471

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دخش ( daxac ) م . ع . دخش دخشا ( از باب سمع ) : آگنده گوشت گرديد . دخش ( doxxac ) ا . ع . نوعى از ماهى . دخشم ( daxcam ) ا . پ . شركت قديمى . دخشم ( daxcam ) و ( doxcom ) ا . ع . ستبر درشت . و سياه . كوتاه بالا . و از اعلام است . دخشن ( daxcan ) و ( doxcon ) ا . ع . كوزى پشت . و مرد درشت . دخض ( daxz ) ا . ع . پليدى . و دو پليدى كودك . دخض ( daxz ) م . ع . دخض الصبى دخضا ( از باب فتح ) : پليدى انداخت آن كودك . و دخض السبع : فضله انداخت آن حيوان وحشى . دخل ( daxl ) ا . ع . چيزى كه حاصل شود شخص را از حاصل زمين و جز آن . ضد خرح . و عيب و ريبة . يق ترى الفتيان كالنخل و ما يدريك بالدخل . دخل ( daxl ) م . ع . دخل دخلا و دخولا و مدخلا . مر . دخول . دخل ( daxl ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درآمد شخص از هر طريق باشد خواه از حاصل زمين و زراعت و يا از تجارت و معامله و جز آن . و درآمد روزانه و ماهانه و سالانهء شخص ضد خرج . و سود و نفع . و مداخله و پا در ميان نهى . و رجعت و برگشت . و علاقه و ارتباط . و دخول و ورود شخص غريب . و دخل كردن : سود و نفع و فايده بردن . و تصرف كردن . و دخل و دست درازى كردن : بجبر و زور داخل شدن و بچنگ درآوردن . و دخل و خرج : درآمد از مال و بيرون شد از مال و دريافت و مصرف . دخل ( daxl ) و ( daxal ) ا . ع . علت و عيب . و تهمت . دخل ( daxl ) و ( dexl ) ا . ع . دخل الرجل : نيت مرد و مذهب او و دل و نهانى و جميع امور وى و عادت و طريقهء او . و كذا دخل الرجل . دخل ( daxal ) ا . ع . فساد عقل . و فساد جسم . و مكر و فريب و خدعه و دغل . و عيب حسب . و يك نوع بيمارى . و درخت درهم پيچيده . و كسى كه منسوب كند خود را بسوى كسانى كه نباشد از آنها . يق . هم فى بنى فلان دخل اى منتسبون معهم و ليسوا منهم . دخل ( daxal ) م . ع . دخل دخلا ( از باب سمع ) : فاسد شد عقل او و جسم او . و كذا دخل ( مجهولا ) . و دخل امره : تباه شد داخل كار او . دخل ( doxxal ) ا . ع . درشت اندام مجتمع خلقت . و آنچه داخل شود در گياه در ريشه‌هاى درخت . و پرهائى كه واقع باشد ما بين اعصاب و يا برويد و داخل بود در ظهران و بطنان از پرها . و مرغ كوچك تيره رنگ . ج : دخاخيل . و دخل الرجل : نيت مرد و نهانى آن . دخلاء ( doxal ' ) ع . ج . دخيل . دخلة ( daxlat ) ا . ع . نام دهى بسيار خرما . و جاى شهد نهادن زنبوران . دخلة ( daxlat ) و ( dexlat ) و ( doxlat ) ا . ع . دخلة الرجل : نيت مرد و نهانى آن و دل مرد و كذلك دخلة الرجل و دخلة الرجل . دخلة ( dexlat ) ا . ع . رنگى آميخته در رنگى . و آميزش آن . و هو حسن الدخلة : او نيكو روش است در كارهاى خود . دخلة ( doxlat ) ص . ع . نهان و پوشيده و مخفى . دخلة ( doxxalat ) ا . ع . هر گوشت جمع شده و گرد آمده . دخلدار ( daxl - d r ) ا . پ . كسى كه درآمد دارد . و شريك و حصه دار . دخل دان ( daxl - d n ) ا . پ . ظرفى كه در آن دخل يوميه را جمع مىكنند و تبنگوى پول . دخلل ( dexlal ) ا . ع . گوشتى كه داخل گوشتى باشد . دخلل ( dexlel ) و ( doxlol ) ا . ع . مصاحب و همدم . دخلل ( doxlol ) ا . ع . آنكه در امور كسى مداخله مىكند و اختصاص بوى دارد . دخلل ( doxlal ) و ( doxlol ) ا . ع . مرغى تيره رنگ . ج : دخاليل . و درون هر چيز . و قانون و قاعده و رسم . و دخلل الرجل و يا دخلل الرجل : نيت مرد و مذهب او و همهء كارهاى او و آنچه در دل وى باشد و نهانى وى . و دخلل الحب : صقاى درون خم . و كذلك . دخلل الحب . دخل نامه ( daxl - n me ) ا . پ . سندى كه براى تملك چيزى مىدهند . و سند و نوشتهء دخل و درآمد از ملكى . دخلى ( daxli ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - درآمد و مدخل . و ربط و ارتباط . دخل يا بى ( daxl - y bi ) ا . پ . حصول منفعت و درآمد . و تصرف ملك . دخم ( daxm ) ا . پ . سردابه‌اى كه مرده در آن نهند . و گور و قبر و مزار و دحمه . دخم ( daxm ) م . ع . دخمه دخما ( از باب فتح ) : به زور راند آن را و از جاى بركند